Hoogbegaafd, hoe gaat dat op school?

Er is niet een alles omvattende definitie die het begrip hoogbegaafdheid kan beschrijven. In de loop van de tijd zijn er verschillende modellen ontwikkelt waarmee hoogbegaafdheid vastgesteld kan worden. We hebben hier gekozen om 1 model te verder te verkennen

en te gebruiken om deze blog vorm te geven en dat is het model van Renzulli / Monks. Zij geven aan dat iemand hoogbegaafd is wanneer je aan drie componenten voldoet:

  • hoge intelligentie
  • sterke motivatie
  • zeer creatief

Over hoe ze op school omgaan met kinderen en hoogbegaafheid vertellen we in de blog wat meer. Eerst nog even over de drie componenten die volgens het model van Renzulli / Monks van belang zijn.

Hoogbegaafd en intelligentie

Hoogbegaafdheid wordt in eerste instantie vaak gemeten aan de hand van intelligentie. Een intelligentietest, ook wel IQ test genoemd, stelt vast hoe hoog je intelligentie is. Over het algemeen wordt gesproken van hoge intelligentie of hoogbegaafdheid wanneer je 130 of hoger scoort. Bedenk wel dat zo'n test een momentopname is en de betrouwbaarheid best goed is, maar toch alleen een indicatie geven.

Hoogbegaafd en motivatie

Niet alleen intelligentie maar ook motivatie wordt meegenomen in de bepaling of een kind werkelijk hoogbegaafd is. Veel mensen zijn sterk gemotiveerd, hier hoef je niet hoogbegaafd voor te zijn. Een bijkomende moeilijkheid om hoogbegaafdheid bij kinderen te ontdekken is dat een hoogbegaafd kind uitdaging nodig heeft om werkelijk te laten zien wat het in huis heeft. En in een klas van 30 leerlingen heeft een leerkracht niet altijd tijd om ieder kind persoonlijk uit te dagen. Veelal zal een hoogbegaafd kind dus onderpresteren, verveeld gedrag vertonen en dus eerder negatief dan positief opvallen.

Hoogbegaafd en creativiteit

Nog zo'n lastig te herkennen component van het gebruikte model, creativiteit. In het model wordt met creativiteit bedoeld hoe je omgaat met het problemen die op je pad komen. Hoogbegaafde volwassenen en kinderen hebben een ruime fantasie en kunnen heel creatief zijn in het bedenken van oplossingen. Het is leuk om te zien hoe hoogbegaafde kinderen rekensommen oplossen. In de klas kunnen zij achterin zitten, rustig zijn en al het werk klaar hebben voordat je met de klas er zelfs maar aan begonnen bent. Het zijn ook de kinderen die de kritische vragen stellen, zich afvragen of de manier van uitleggen van de leerkracht de enige manier van uitleggen is.

Hoogbegaafde kinderen in de klas

In de klas merk je dat hoogbegaafde kinderen een sterkere leerbehoefte hebben dan de andere kinderen. Ook hebben ze in veel meer onderwerpen interesse en kunnen ze vaak veel beter verbanden leggen tussen de verschillende onderwerpen. Door de huidige indeling van het onderwijs krijgen hoogbegaafde leerlingen vaak niet waar ze eigenlijk recht op hebben. Een te laag lestempo, veel herhalingen, niet genoeg diepgang en uitdaging. Ook zijn nagenoeg alle lesmethoden, om part van welk vak, bottom-up opgebouwd. Van veel kleine stukjes maken we één geheel. Hoogbegaafden willen andersom leren, top-down. Laat het geheel maar zien dan maken zij er zelf wel stukjes van.

Hoogbegaafdheid bij kinderen, een luxe probleem?

kindervilla reyntje hoogbegaafd vroeg lerenBij leerkrachten en ook vaak bij "andere" ouders heerst vaak de opvatting dat hoogbegaafdheid een luxe probleem is. Dat hoogbegaafde kinderen overal makkelijk doorheen wandelen en het wel zullen redden binnen het onderwijssysteem. Probleem is dat hoogbegaafdheid meestel niet of te laat wordt herkend. Wat direct wel herkend wordt is het afwijkende gedrag dat veel hoogbegaafde kinderen vertonen. Zij kunnen zich niet confirmeren aan het gedrag van de klas, de aanwijzingen van de leerkracht. En gaan zitten "vervelen". Ze worden als kritisch, lastig en storend weg gezet. Echter dit zijn uiterlijke symptomen, de onderliggende oorzaak, de hoogbegaafdheid, wordt niet gevonden.

Het gebeurt niet zelden dat hoogbegaafde leerlingen steeds verder uitvallen op school en op basis van hun gedrag niveau's lager in gedeeld worden dan. Schooluitval is in zo'n geval niet zelden het gevolg

Valkuilen bij hoogbegaafde kinderen

Er zijn hoogbegaafde kinderen die zich prima kunnen aanpassen aan hun medeleerlingen. Probleem is dat ze dan ook de verwachtingen spiegelen en proberen niet op te vallen, om niet buiten de boot te vallen. Ze behalen net bovengemiddelde resultaten op school, maken geen problemen maar presteren dus geweldig onder. In extreme gevallen worden ze passief en apathisch en verliezen ze het vertrouwen dat de school en docenten hun nog iets kunnen bijbrengen.

Een andere valkuil is de neiging van een hoogbegaafde om extreem hoge eisen aan zichzelf te stellen. Zij hanteren een ander referentiekader en leggen de lat voor zichzelf maar ook hun omgeving heel hoog. Deze perfectionistische instelling kan tot problemen leiden wanneer hier niet over gesproken wordt op school of thuis. Het net niet halen van het gestelde doel, de beroemde en befaamde 10 voor elk werk, kan een gevoel creeëren van constant tekortschieten wat weer kan leiden tot het uit de weg gaan van uitdagingen "omdat ik het toch niet kan". Kortom, werk genoeg voor leerkrachten en docenten.

Heeft u ook een interessant onderwerp of artikel voor deze website? Schrijf een blog en bij voldoende interesse zullen wij doorgaans plaatsen.

Copyright © 2009 - 2019 LDB Sales B.V.